ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՍՈՑԻԱԼԱԿԱՆ ԱՇԽԱՏՈՂՆԵՐԻ ԱՍՈՑԻԱՑԻԱ

Ծրագրեր և միջոցառումներ
Հայաստանում սոցիալական ներառման և ինքնաբավ կենսաապահովման միջոցառումների խթանում

 

Հայաստանի սոցիալական աշխատողների ասոցիացիան ՀՀ Աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարության և Համաշխարհային բանկի հետ համագործակցությամբ մշակում է «Հայաստանում սոցիալական ներառման և ինքնաբավ կենսապահովման միջոցառումների խթանում» ծրագիրը, որը ֆինանսավորվելու է Ճապոնիայի սոցիալական զարգացման գործակալության (JSDF) կողմից։

Առաջարկվող Ծրագրի հիմնական նպատակն է սոցիալական աջակցության ծրագրերի և ծառայությունների հասանելիության բարձրացումը, ինչպես նաև ինքնազբաղվածության հնարավորությունների տրամադրումը Հայաստանի թիրախ մարզերի շուրջ 11․000 անհատների, ովքեր ապրում են ծայրահեղ աղքատության պայմաններում։

Ծրագիրը նախատեսում է մի կողմից ամրապնդել տվյալ տարածաշրջաններում գործող համայնքային և պետական սոցիալական աշխատողների դերը՝ որպես հիմնական կապող օղակներ խոցելի ընտանիքների և հասանելի սոցիալական աջակցության ծրագրերի և ծառայությունների միջև, մյուս կողմից՝ որպես Ընտանեկան նպաստների համակարգից դուրս գալու և ինքնաբավ դառնալու եղանակ՝ ծրագրի շահառուներին տրամադրել անհրաժեշտ աջակցություն ձեռնարկատիրական գործունեությամբ զբաղվելու համար։

Ի լրումն, ծրագրի թիրախ մարզերում սոցիալական դեպքի վարման մեթոդաբանությունը արդյունավետորեն կիրառելու համար՝ 200 պետական և համայնքային սոցիալական աշխատողներին (նույնպես հանդիսանում են ծրագրի ուղղակի շահառուներ) կտրամադրվի մեթոդական աջակցություն և կիրականացվի նրանց կարողությունների զարգացում։

Նախատեսվում է ծրագրում ներառել մոտավորապես 11․200 շահառուի՝ Հայաստանի հինգը մարզերից, որոնց թվում են Արմավիրը, Արարատը, Շիրակը, Լոռին և Կոտայքը։ Ծրագրի շահառուներին, ովքեր նշված մարզերում բնակվող՝ ընտանեկան նպաստների համակարգում ընդգրկված տնային տնտեսությունների անդամներն են, կտրամադրվեն հետևյալ ծառայությունները՝ 1) աջակցություն ինքնազբաղվածությանը, 2) սոցիալական աջակցության այլ ծրագրերից կամ ծառայություններից օգտվելու հասանելիության բարձրացում՝ համաձայն սոցիալական աշխատողների կողմից իրենց գնահատված կարիքների։

Վերոնշյալ բաղադրիչի (ինքնազբաղվածության և ձեռնարկատիրական գործունեության խթանում) շրջանակներում՝ շահառուների եկամուտների մեծացման և կենսապայմանների բարելավման նպատակով՝ կփորձարկվի բիզնես դասընթացներից, խորհրդատվական ծառայություններից և փոքր դրամաշնորհների տրամադրումից կազմված ծրագիր, որի շրջանակներում առնվազն 300 շահառուի (կարողությունների զարգացման 600 մասնակիցներից)  կտարամադրվի դրամաշնորհ (յուրաքանչյուրը մոտ 4․000 ԱՄՆ դոլար)՝ ձեռնարակտիրական գործունեությամբ զբաղվելու համար:

Ծրագրի իրականացման ողջ ընթացքում Ասոցիացիան կձեռնարկի անհրաժեշտ միջոցներ երաշխավորելու միջավայրային և սոցիալական գործունեությանն առաջադրվող պահանջները, այդ թվում հատուկ ուշադրություն կտրամադրվի ենթադրամաշնորհային բաղադրիչին։ Այս նպատակով մշակվել է Միջավայրային և սոցիալական կառավարման հատուկ ձեռնարկ, որն ուղղված է նշված նպատակի իրականացումն ապահովելուն։ 

Գործենք միասին՝ հանուն Հայաստանում ավելի կայուն սոցիալական պետության

Ծրագրի հիմնական նպատակն է բնակչության խոցելի խմբերի պաշտպանության իրականացումը՝ բարձրացնելով գործող սոցիալական պաշտպանության համակարգի արդյունավետությունը։

Ծրագրի թիրախում ՀՀ սոցիալական պաշտպանության համակարգում տեղի ունեցող խոշոր բարեփոխումներն են՝ համալիր սոցիալական ծառայությունների, երեխաների, հաշմանդամություն ունեցող անձանց սոցիալական պաշտպանության, գենդերային հավասարության բնագավառներում։

Ծրագիրը նախատեսում է քաղաքացիների շրջանում ընթացիկ բարեփոխումների վերաբերյալ շարունակական իրազեկումների և քաղաքացիական հասարակության կազմակերպությունների մասնագետների քաղաքականության մշակման գործընթացում մասնակցության համար անհրաժեշտ կարողությունների ամրապնդման և զարգացման միջոցով նպաստել կառավարման մասնակցային, ավելի արդյունավետ գործող և պատասխանատու միջավայրի ձևավորմանը, որտեղ ինչպես առանձին քաղաքացիները, այնպես էլ քաղաքացիական հասարակության ներկայացուցիչները կլինեն տեղի ունեցող բարեփոխումների անմիջական մասնակիցներ։

Երկարաժամկետ հեռանկարում, ծրագրի նպատակն է նպաստել բնակչության խոցելի խմբերի սոցիալական և տնտեսական բարեկեցության բարձրացմանը ՀՀ-ում։

 

Ծրագրի ֆինանսավորումը`ՄԱԿ-ի Ժողովրդավարության հիմնադրամ

Ծրագրի տևողությունը`  1 փետրվարի, 2017- 31 հունվարի, 2019

Սոցիալական աշխատողների համագործակցությունը՝ ուղղված Սոցիալական բարեփոխմանը

Ծրագրի հիմնական նպատակն է Արևելյան հարևանության երկրների խոցելի բնակչության սոցիալական բարեկեցությանը նպաստելը՝ զարգացնելով և նրանց համար հասանելի դարձնելով սոցիալական աշխատանքի արդյունավետ և որակյալ ծառայությունները, ինչպես նաև ուժեղացնելով սոցիալական աշխատանքի մասնագիտական կառույցները՝ ասոցիացիաները:

Ծրագիրն ուղղված է վերոնշյալ երկրներում քաղաքացիական հասարակության կառույցների, մասնավորապես՝ սոցիալական աշխատողների ասոցիացիաների կազմակերպական և համագործակցային կարողությունների զարգացմանը, ինչն իր հերթին կարող է նպաստել հեռավոր գյուղական համայնքներում քաղաքացիական հասարակության ձևավորմանը և զարգացմանը ասոցիացիաների կողմից շարունակական վերապատրաստումներ, սեմինարներ, հանդիպում-քննարկումներ անցկացնելու, ինչպես նաև նման միջոցառումների իրականացման համար ֆինանսավորում տրամադրելու միջոցով:

Հիմնվելով ազգային, մարզային և տեղային մակարդակներում շահագրգիռ բոլոր կողմերի սերտ և ակտիվ համագործակցության վրա՝  ծրագիրը միտված է նաև Հայաստանում «սոցիալական աշխատանք» մասնագիտության զարգացմանը և սոցիալական աշխատանքի ծառայությունների ընդլայնման և տարածման միջոցով Արևելյան հարևանության երկրների բնակչության բարեկեցության մակարդակի բարձրացմանը, սոցիալական լայնածավալ փոփոխությունների իրականացմանը և մարդկային հարաբերություններում առաջացած տարաբնույթ հիմնախնդիրների լուծմանը:

Ծրագիրը ֆինանսավորող`  Եվրամիություն, Hilfswerk Ավտրիական կազմակերպություն

Ծրագրի տևողությունը`  2015-2018

«Սոցիալական աշխատանք» մասնագիտության ձևավորումը և պաշտպանությունը Հայաստանում

Ծրագրի հիմնական նպատակն է Հայաստանում սոցիալական աշխատանք մասնագիտության զարգացման և պաշտպանության ապահովումը սոցիալական աշխատողների մասնագիտական հանրույթի ուժեղացման և սոցիալական աշխատանքի մասնագիտական ու իրավական չափանիշների մշակման միջոցով:

Ծրագիրն ուղղված է նպաստելու Արևելյան հարևանության երկրներում սոցիալական աշխատողների ասոցիացիաների մասնագիտացմանն ու համագործացության զարգացմանը՝ նպատակ ունենալով զարգացնել վերջիններիս կարողությունները իրավապաշտպանական, վերահսկողական, մշտադիտարկման, հետազոտական-փորձագիտական գործունեություն իրականացնելու նպատակով:

Ծրագիրը ֆինանսավորող` ՄԱԿ-ի մանկական հիմնադրամ, Հայաստան

Ծրագրի տևողությունը`  Օգոստոս-դեկտեմբեր, 2015

«Մասնակցություն և ներառում» թեմայով երիտասարդների քաջալերմանն ուղղված ճամբարների կազմակերպում

Այս ծրագրի շրջանակներում Սոցիալական աշխատողների հայկական ասոցիացիան աջակցում էր երիտասարդներին քաղաքացիական հասարակության՝ առավել անկախ և ինքնուրույն ինստիտուտներ զարգացնելու գործում՝ դրանով որոշակիորեն նպաստելով Հայաստանում ազատականորեն մտածող և ինքնուրույնաբար գործող նոր սերնդի ձևավորմանը, որը կկարողանա անմիջական ազդեցություն ունենալ հասարակությունում ժողովրդավարական արժեքների ամրապնդման և տարածման գործընթացների վրա: Ծրագրի նպատակն էր նաև երիտասարդների և տարբեր կազմակերպությունների ու ոլորտների ներկայացուցիչների գործընկերության խթանումը և ցանցային համագործակցության զարգացումը, ինչպես նաև մարդու իրավունքների, հանրային առողջության, գենդերային հավասարության և սոցիալական այլ հիմնահարցերի շուրջ երիտասադների իրազեկվածության մակարդակի բարձրացումը:

Ծրագիրը ֆինանսավորողը` FICE-Շվեյցարիա

Ծրագրի տևողությունը` 2013

Համալիր սոցիալական ծառայությունների կառուցվածքագործառութային մոդելի ձևավորումը ՀՀ բնակչության սոցիալական պաշտպանության ոլորտում. խորհրդատվական ծառայություններ

Պետական կառույցների հետ սերտ համագործակցության միջոցով Սոցիալական աշխատողների հայկական ասոցիացիան սոցիալական ծառայությունների ինտեգրման, համալիր ծառայությունների մոդելի ձևավորման և դրանց արդյունավետ կառավարման վերաբերյալ տրամադրել է փորձագիտական ծառայություններ՝ նպաստելով բնակչության սոցիալական պաշտպանության ոլորտում տեղի ունեցող բարեփոխումների արդյունավետ ընթացքին:

 

Ծրագիրը ֆինանսավորողը` Համաշխարհային բանկ, ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարություն

Ծրագրի տևողությունը` 2010-2013

Երեխայի խնամքի հաստատություններում իրավիճակային արագ գնահատում

Ծրագրի շրջանակներում հաստատությունների իրավիճակային գնահատումներն իրականացվել են ՀՀ տարբեր մարզերում գործող երեխայի խնամքի 47 հաստատություններում՝ ներառյալ մանկատները, շուրջօրյա խնամքի գիշերօթիկ հաստատությունները, հատուկ դպրոցները, ժամանակավոր ապաստան տրամադրող կառույցները և այլն:

Ծրագիրը ֆինանսավորողը` ՄԱԿ-ի մանկական հիմնադրամ-Հայաստան

Ծրագրի տևողությունը` 2010

Երեխաների թրաֆիքինգի հիմնախնդրի ուսումնասիրություն Հայաստանում

Այս ծրագիրն ուղղված էր Հայաստանում երեխաների թրաֆիքինգի հիմնախնդրի դրսևորման, պատճառների, նպաստող գործոնների, տարածման միտումների և մի շարք այլ խնդիրների ուսումնասիրությանը: Կիրառելով սոցիալական ուսումնասիրություններին բնորոշ էկոլոգիական մոդելը՝ վերլուծվել են տարբեր մակարդակներում (մակրոմակարդակ՝ օրենսդրություն, իրավական հիմքեր, միջին մակարդակ՝ սոցիալական ինստիտուտներ, կառույցներ, միկրոմակարդակ՝ միջանձնային շփումներ և հարաբերություններ) երեխաների թրաֆիքինգի հիմնախնդրին առչնվող բազմաթիվ հարցեր:

Ծրագիրը ֆինանսավորողը` «People in Need» միջազգային կազմակերպություն

Ծրագրի տևողությունը` 2009-2010

Հաշմանդամություն ունեցող անձանց համար վերականգնողական կենտրոնի հիմնում

Սոցիալական աշխատողների հայկական ասոցիացիան առաջատար դերակատարում է ունեցել Գյումրի քաղաքում հաշմանդամություն ունեցող անձանց ցերեկային խնամքի կենտրոն ստեղծելու գործում: Այդ նպատակով Ասոցիացիան Աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարությանը տրամադրել է իրավական, մեթոդաբանական և տեխնիկական աջակցություն, ինչի շնորհիվ հնարավոր է դարձել Գյումրիում ստեղծել սոցիալ-տեխնոլոգիական մոդելի վրա հիմնված և այնպիսի կարևորագույն բաղադրիչներ ներառող վերականգնողական կենտրոն, ինչպիսիք են հաշմանդամների զբաղվածության, վերապատրաստումների իրականացման ծրագրերը, սոցիալական դեպքի վարման մեթոդաբանությունը, ադվոկացիոն գործունեությունը, կարողությունների զարգացումը և ցանցային համագործակցությունը: Այդ ամենն այսօր Գյումրիի վերականգնողական կենտրոնի գործունեության անբաժանելի մասն են կազմում:

 

Ծրագիրը ֆինանսավորողը` Համաշխարհային բանկ, ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարություն

Ծրագրի տևողությունը` 2008-2010

Աջակցություն Հայաստանում խնամատարության ծրագրին

Սույն ծրագրի շրջանակներում Սոցիալական աշխատողների հայկական ասոցիացիան համապատասխան գործունեություն է ծավալել խնամատարության ծրագրում ներառված մասնագետների և խնամատար ծնողների համար վերապատրաստումների մոդուլներ և ձեռնարկներ մշակելու ուղղությամբ, ինչպես նաև ներդրել է խնամատար պոտենցիալ ծնողների ընտրության չափանիշները: Ասոցիացիան տրամադրել է մասնագիտական և տեխնիկական աջակցություն գործընկեր կազմակերպություններին խնամատարության՝ որպես հաստատություններում երեխաների խնամքի այլընտրանքային տարբերակի շարունակական զարգացման նպատակով: Բացի դրանից Ասոցիացիան նաև խորհրդատվական գործունեություն է իրականացրել ընտանիքների աջակցության համայնքային ծառայությունների ստեղծման, համապատասխան մասնագետների վերապատրաստման, ծառայությունների կառավարման հիմնահարցերի շուրջ:

Ծրագիրը ֆինանսավորողը` «Every Child» կազմակերպություն- Մեծ Բրիտանիա 

Ծրագրի տևողությունը` 2007-2009

Հայաստանում երեխաների աշխատանքի հիմնախնդրի ուսումնասիրություն

Ծրագրի շրջանակներում իրականացվել է Հայաստանում երեխաների աշխատանքին առնչվող իրավիճակային վերլուծություն, որի հիմնական նպատակն է եղել իրավիճակի համապարփակ և համակողմանի նկարագրության ու վերլուծության միջոցով զարգացնել անօրինական աշխատանքից երեխաների պաշտպանության ապահովման մեխանիզմները:

Ծրագրի ընթացքում Ասոցիացիան իրականացրել է համալիր ուսումնասիրություն Հայաստանում երեխաների աշխատանքի հիմնախնդրի տարածվածության միտումները և օրինաչափությունները, պատճառներն ու դրդող գործոններն, ինչպես նաև հետևանքներն ու ազդեցությունները վերլուծելու նպատակով: Հետազոտությունների շրջանակներում ստացված տեղեկատվությունը վերլուծության տեսքով ներկայացվել է համապատասխան հաշվետվությունում, որում ներառվել են նաև Ասոցիացիայի առաջարկները Հայաստանում երեխաների աշխատանքի հիմնախնդրի արդյունավետ կարգավորման նպատակով:

Ծրագիրը ֆինանսավորողը` ՄԱԿ-ի մանկական հիմնադրամ-Հայաստան 

Ծրագրի տևողությունը` 2007

Ոչ մի երեխա դրսում

Ծրագրի նպատակն էր նպաստել Հայաստանում երեխաների իրավունքների իրացմանն ու պաշտպանությանը ադվոկացիոն գործունեության և ցանցային համագործակցության զարգացման միջոցով: Այդ նպատակի իրագործման համար իրականացվել են քաղաքացիական հասարակության անդամների և համապատասխան կառույցների մասնագետների կարողությունների զարգացում երեխաների իրավունքների պաշտպանության, երեխայակենտրոն քաղաքականությունների մշակման, օրենքների և ծրագրերի փոփոխման գործընթացներում արդյունավետ մասնակցություն ունենալու համար:

Ծրագիրը ֆինանսավորողը` ՄԱԿ-ի մանկական հիմնադրամ- Հայաստան

Ծրագրի տևողությունը` 2006